بررسی، مطالعه و ارزیابی ساختار فضایی و استخوانبندی شهرهای سیستان در دوران تاریخی | ||
| جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام | ||
| مقاله 11، دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 16، اسفند 1402 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/iaej.2024.14647.1124 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد علایی مقدم* 1؛ شریفه سرگلزایی2 | ||
| 1استادیار گروه باستان شناسی دانشکده هنر و معماری دانشگاه زابل | ||
| 2استادیار گروه شهرسازی دانشگاه زابل | ||
| چکیده | ||
| سیستان واقع در شرقیترین قسمت ایرانزمین، بقایای از ایالتی کهن است که در طول تاریخ با عناوین مختلفی چون زرنکا، درنگیانا، سکستان و سیستان شناخته میشده است. این منطقه از اواسط هزاره چهارم ق.م تا زمان حاضر دارای شواهد استقراری میباشد که بسیاری از آنها بقایای شهرها کوچک و بزرگ باستانی است. منابع تاریخی، از دوران امپراتوری هخامنشیان تا پایان دوران ساسانی، از شهرهایی در منطقه سیستان یاد میکند که در زمان خود مرکز این ایالت شرقی بودهاند، ولی در حال حاضر مکان اصلی بسیاری از آنها نامشخص میباشد. از سوی دیگر عدم شناخت این شهرها، امکان مطالعه روند شهرسازی در این منطقه را دچار مشکل نموده است. در این راستا نگارندگان برآنند در راستای شناسایی مکان شهرهای اصلی سیستان در دوران تاریخی و ارزیابی ساختاری این شهرها، در ابتدا بر اساس رهیافت تاریخی محوطههای قابل تطبیق با شهرهای مذکور در منابع تاریخی را یافته و پس از آن با مشخص نمودن ویژگی-های معماری و شهرسازی هر یک از این شهرها، به بررسی روند شهرسازی دوران تاریخی سیستان باستان بپردازند. نتایج بیانگر آن است که از دوران هخامنشی تا پایان دوران ساسانی پنج شهر اصلی و مرکزی در سیستان شکل گرفته است. این شهرها شامل زارین ، پروفتازیا، اگریاسپی، رامشهرستان و زرنگ است که به ترتیب برابر با محوطههای دهانه غلامان، قلعه فراه، قلعه سام، تپه شهرستان و محوطه نادعلی میشوند. ساختار فضایی و الگوی شهرسازی در این گستره زمانی بارها تغییر نموده است و در نهایت منجر به ایجاد شهرهای بزرگ اواخر ساسانی و اوایل دوران اسلامی شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیستان؛ شهرهای باستانی؛ رهیافت تاریخی؛ مطالعات تطبیقی؛ ساختار فضایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 105 |
||
| تعداد نشریات | 11 |
| تعداد شمارهها | 184 |
| تعداد مقالات | 2,030 |
| تعداد مشاهده مقاله | 511,261 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 296,765 |