تحلیل مقدماتی فرهنگ های سفالی عصر آهن شمال شرق ایران مطالعه موردی: محوطه حصار عمرانی دشت گناباد | ||
| جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام | ||
| مقاله 7، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11، شهریور 1400 اصل مقاله (607.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/IAEJ.2022.11198 | ||
| نویسنده | ||
| حسن باصفا* | ||
| گروه باستان شناسی دانشگاه نیشابور | ||
| چکیده | ||
| مطالعه و بازسازی زوایای گوناگون فرهنگ عصر آهن شمالشرق ایران و خراسان بر اساس مطالعات تطبیقی و فرامنطقه ای از مهمترین مباحث فعلی عصر آهن ایران است. در شرایط فعلی مولفه ها و ویژگیهای عصر آهن شمالشرق با تمرکز بر خراسان بدلیل کمبود مطالعات، تا حدودی ناشناخته و مبهم باقی مانده است. پیش از این شواهد بسیار کمی از فرهنگهای این دوره در خراسان از بررسی های اندک و پراکنده بدست آمده که قرابت فرهنگی با فرهنگ یاز و داهستان در آسیایمرکزی را نشان می دهند. در دشت گناباد که در جنوب خراسان واقع شده و به قهستان محدود میشود محوطه حصار عمرانی میتواند اطلاعاتی اولیه از عصر آهن ارائه دهد. در این پژوهش با رویکرد بررسی سطحی روشمند مواد فرهنگی نمونه برداری شده و در رویکردی تطبیقی فرهنگ و سنتهای سفالی آن تبیین شده است. نتایج مطالعات نشان میدهد که حصار عمرانی قرابت معناداری با فرهنگ یاز دارد به نحوی که در سه دوره عصر آهن قدیم، میانی و جدید که هم افق با یاز I تا III هستند، پویایی استقراری داشته است. سفالهای دست ساز منقوش عصر آهن قدیم، در کنار سفالهای چرخ ساز ساده دورههای میانی و جدید عصر آهن در کنار نوع استقرار و ویژگیهای زمینسیمای آن در چهارچوب فرهنگ های جنوب غربی آسیایمرکزی نشان از اجتماعات انسانی با الگویی استقراری و اجتماعی مشابه با فرهنگ یاز (Yaz) دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دوره آهن؛ دشت گناباد؛ تپه حصار عمرانی؛ یاز؛ داهستان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 543 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 397 |
||