مقایسهی شمایلنگاری و موضوعی سنگنگارههای گورگتان نیکشهر و بندیک گُشت سراوان | ||
| جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام | ||
| مقاله 4، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11، شهریور 1400 اصل مقاله (723.19 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/IAEJ.2022.11195 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم یاغی زهی* ؛ زهره جوزی* | ||
| دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| چکیده | ||
| صخرهنگارهها از منظر مطالعات باستانشناختی، تاریخی، هنر و مطالعات انسانشناسی حائز اهمیت فراوانی بوده و بررسی آن-ها میتواند در بازشناخت فرهنگ جوامع گذشته مفید واقع گردد. سیستان و بلوچستان از جمله مناطق غنی در رابطه با این دسته از آثار بوده که حضور مجموعههایی همچون نقوش صخرهای قصرقند، بندیک، گورگتان و سنگنگارههای میل خاش، نشان از پیشینه فرهنگی و تاریخی کهن و پرفروغ این منطقه را دارد. این پژوهش که مبتنی بر مطالعات کتابخانهای و بررسی-های میدانی و به شیوه توصیفی - تحلیلی و تاریخی بوده، به مطالعه نقوش صخرهای گورگتان نیکشهر پرداخته و ضمن معرفی، تحلیل و تاریخگذاری این مجموعه، به مقایسه و تطبیق صخرهنگارههای آن با نقوش صخرهای موجود در دره بندیک سراوان میپردازد. این که نقوش صخرهای گورگتان از نظر تکنیک و گونهشناسی شامل کدامها و به چه دورانی تعلق دارند و وجوه مشترک این آثار با صخرهنگارههای بندیک چیست؛ از مهمترین سوالات و اهداف مطرح شده در این پژوهش هستند. مطالعات صورت گرفته نشان میدهد که صخرهنگارههای گورگتان شامل انواع نقوش انسانی، حیوانی، گیاهی، هندسی و نمادین بوده؛ این آثار از منظر نوع نقوش و شمایلنگاری و همچنین از نظر فن ایجاد نقوش و صحنههای موضوعی قابل مقایسه با نگارههای بندیک است. این ویژگیهای مشترک، نشان از تعلق هر دو آثار به مردمانی با فرهنگهای یکسان و مشابه بوده و این را میرساند که حداقل بخشی از نقوش هر دو مجموعه، در یک بازه زمانی مشترک و مشابه ایجاد گشتهاند. واژه های کلیدی: سنگنگاره، بلوچستان، گورگتان (نیکشهر)، بندیک (سراوان)، هنر صخره ای | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقوش صخرهای؛ گورگتان؛ بندیک؛ گونهشناسی؛ شمایلنگاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 329 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 355 |
||