+ - دوره ۱ ‏(۱۳۹۵)
+ - دوره ۱ ‏(۱۳۹۵)
محوطه های نو یافته ساسانی بخش میان کوه شهرستان اردل چهارمحال و بختیاری
عنوان (انگلیسی): Sassanian New finds sites in Miankoh, Ardal County, Chahrmahal and Bakhtiari
نشریه: جستارهاي باستان‌شناسي ايران پيش از اسلام
شماره: جستارهاي باستان‌شناسي ايران پيش از اسلام (دوره: ۱ ، شماره: ۱ بهار و تابستان ۱۳۹۵)
نویسنده: علیرضا خسروزاده ، مجید ساریخانی ، زهره نیکویی
کلیدواژه‌ها : كوچ نشینی. ، عوامل محیطی ، میان¬كوه ، سفال ، ساسانی
کلیدواژه‌ها (انگلیسی): Sassanian , Miankoh , Pottery , Environmental factors , Nomadism
چکیده:

استان چهارمحال و بختیاری از گذشته تاکنون پل ارتباطی مهمی میان دو منطقه¬ی فرهنگی جنوب و جنوب¬غرب ایران،‏ فارس و خوزستان بوده است. برخلاف دیگر بخش¬های کوهستانی فلات ایران،‏ این ناحیه از نظر باستان¬شناختی خیلی کم شناخته شده است. بخش میان¬کوه شهرستان اردل به دلیل دارا بودن ویژگی¬های طبیعی و جغرافیایی خاص در دوره¬های مختلف مورد توجه جوامع انسانی بوده است،‏ در حقیقت موقعیت استراتژیک،‏ دره¬های حاصلخیز،‏ وجود منابع غنی آب¬های سطحی و زیرزمینی شامل رودها و چشمه¬ها،‏ شرایط زیست¬محیطی مناسبی را جهت تشکیل استقرارها در این منطقه از گذشته تا به امروز فراهم کرده است. وجود دره-های میان¬کوهی حاصلخیز که به خوبی مشروب می¬شوند نیز مؤید این مطلب است. با وجود اینکه بخش¬هایی از آن به شکل فشرده در سال¬های اخیر بررسی،‏ و صدها محوطه ثبت شده¬اند ولی آگاهی ما از استقرارهای کوچ¬نشینی و یکجانشینی دوره¬ی ساسانی میان¬کوه بسیار اندک است. بنابر اهمیت دوره¬ی ساسانی در این منطقه،‏ شناخت الگوی استقرار،‏ و تأثیری که محیط بر چگونگی ایجاد و پراکنش محوطه¬های این دوران داشته مورد توجه قرار گرفته است.
حدود 73 محوطه از این دوره شناسایی شد. با بررسی عواملی مانند ارتفاع،‏ درصد و جهت شیب،‏ رودخانه،‏ مسیرهای ارتباطی،‏ کاربری اراضی،‏ ساختار زمین¬شناسی و گسل¬های منطقه،‏ در مجموع دو نوع الگوی استقراری شناسایی شده است. استقرار دائم در این محوطه¬ها کمتر دیده می¬شود و با توجه به کوه¬های بلند و دره¬های عمیق در این شهرستان،‏ محوطه¬ها بیشتر موقت هستند. تنها مواد فرهنگی به دست آمده از این محوطه¬ها سفال است که با مطالعه¬ی آنها اطلاعاتی در مورد استقرارهای مختلف فرهنگی و ساختارهای اقتصادی و اجتماعی و سیاسی حاصل می¬شود. با توجه به اینکه شهرستان اردل هم¬مرز با استان خوزستان است و آگاهی ما از دوره¬ی ساسانی بخش¬های مرتفع شرق زاگرس بسیار اندک است،‏ مطالعه¬ی محوطه¬های ساسانی این دوره و مواد فرهنگی به دست آمده از سطح آنها ضروری است.

چکیده (انگلیسی):

Persepolis annual rainfalls, sometimes had caused storing huge quantity of water in underground waterways and eventually damaging the waterways and palaces. The main aim of the excavation along the Persepolis canals outlet, (started from April 30, 2012 and continued for 112 days until August 20, 2012) was to open an urgent way ,among the mass of deposited soils of Persepolis previous excavations in south of the terrace, to led the stored water of annual rainfall in the underground canals, out of the PlatformFor the purpose of Excavation, a north - south trench (Started from outlet of the canals to the south where the soils of previous excavation was finished) with about 100 meters and with 4 meters width was designed. It was necessary to finish the operation in just one season of work, before that the annual rainfall of the region get started. With achieving to the main aim of the excavation in the end also a series of interesting findings, including new details on the Persepolis terrace wall and some waterways in the trench was detected.
Though, given the relatively similar levels of identified waterways with other Achaemenid structures in south area of the terrace and also due to the other discovered evidence, they can be dated to the Achaemenid era, it is difficult to understand their function and organization in south area of the terrace. Generally, discovered waterways can be considered as a part of Achaemenid structures system surrounding the Persepolis Platform. Nonetheless, it’s possible to say that Revealed evidence including direction of discovered canals and specially cut off waterways of No 2 and 3, perhaps indicating existence of a pond in south area of the terrace.

فایل مقاله : [دریافت (717.0 kB)] ‏188 دریافت تاكنون
صاحب امتیاز:
دانشگاه شهرکرد
مدیر مسئول:
اعضاي هيات تحريريه: دكتر سيد مهدي موسوي كوهپر، دكتر جواد نيستاني، دكتر محمد مهدي توسلي، دكتر حسن فاضلي نشلي، دكتر محمد ابراهيم زارعي، دكتر سيد رسول موسوي حاجي، دكتر رضا مهرآفرين، دكتر كاظم ملازاده، دكتر عليرضا خسروزاده
سردبیر:
دکتر سيد رسول موسوي حاجي
مدیر داخلی:
دکتر محمود حیدریان