+ - دوره ۱ ‏(۱۳۹۵)
بررسي تحمل به خشکي در برخي ارقام آفتاب‌گردان با استفاده از شاخص‌هاي تحمل
عنوان (انگلیسی): Study of drought tolerant in some of sunflower varieties using drought tolerance indices
نشریه: گياه زراعی و تنشهای محيطی
شماره: گياه زراعی و تنشهای محيطی (دوره: ۱، شماره: ۱)
نویسنده: فرهاد حسن طهرانی ، امیرحسین کشتکار
کلیدواژه‌ها : عملكرد دانه. ، تجزيه به مؤلفه‌هاي اصلي ، شاخص‌هاي تحمل به خشكي ، : آفتاب‌گردان
کلیدواژه‌ها (انگلیسی): Tolerance indices. , Principalcomponent analysis , Grain yield , Sunflower
چکیده:

براي شناسايي متحمل‌ترين رقم آفتاب‌گردان به تنش خشکي و گزينش بهترين شاخص تحمل،‏ آزمايشي روي هشت رقم آفتاب‌گردان در مزرعه پژوهشي دانشگاه بوعلي سينا همدان انجام شد. در اين پژوهش تنش آبي در مرحله گلدهي و پر شدن دانه در قالب آزمايش كرت‌هاي خرد شده با طرح پايه بلوک‌هاي کامل تصادفي اعمال شد. سطوح آبياري در کرت‌هاي اصلي و ارقام در کرت‌هاي فرعي قرار گرفتند. پس از رسيدگي کامل،‏ کرت‌هاي بدون تنش و تنش ديده برداشت شد و تجزيه آماري روي داده‌ها انجام شد. مهم‌ترين شاخص‌هاي اندازه‌گيري شده شامل شاخص متوسط عملکرد يا ميانگين بهره‌وري (MP)‎،‏ شاخص توليدميانگين هارمونيک (HARM)‎،‏ ميانگين هندسي قابليت توليد (GMP)‎،‏ شاخص تحمل به تنش (STI)‎،‏شاخص عملکرد (YI)‎ و شاخص ميزان محصول تنش و غيرتنش (SNPI)‎ بودند. بر اساسنتايج به دست آمده مشخص شد که صفت تعداد دانه در طبق از صفت وزن هزار دانه حساسيت بيشتري داشت. بيشترين كاهش عملکرد مربوط به رقم ايروفلور با 894 کيلوگرم در هکتار و کمترين كاهش عملکرد بهترتيب مربوط به رقم آجيلي و رقم پومار با 221 و 222 کيلوگرم در هکتار بود. با اين حال رقم پومار در هر دو شرايط رطوبتي کمترين عملکرد را توليد كرد. نتايج تجزيه به مؤلفه‌هاي اصلي نيز مشخص كرد که شاخص‌هايSNPI وYI براي گزينش ارقام متحمل،‏ مناسب‌ترين شاخص و بر اساس نمودار باي‌پلات رسم شده ارقام آجيلي و مستر متحمل‌ترين،‏ در حاليکه ايروفلور و گابور حساس‌ترين ارقام به تنش خشکي شناخته شدند.

چکیده (انگلیسی):

To identifythe most drought tolerantvarieties, and the best tolerant index, a split plot experiment on the basis of completely randomizeddesign withthree replications was conducted inthe Bu-Ali SinaUniversity research field,Hamedanin growing season of 2013. Eight sunflower varietieswere exposed to droughtstress at flowering and grain filling stages. Irrigation and varietyfactors were placed in main and sub plots, respectively.At the harvesting time, seeds were collected from stressed and non- stressed plots, and data were analyzed to estimate drought tolerance indices includingtheMean Productivity (MP),Harmonic Mean Index(HARM),Geometric MeanProductivity(GMP),Stress Tolerance Index(STI),Yield Index(YI)andStress Non-stress Production Index (SNPI). Results showed that the number of seeds was more sensitive than grain weight to drought stress.It was also found that Uroflor with 894 kg grain/hahad maximumyielddecrease, while Nuts variety and Pomar with 221 and 222 kg grain/ha showed minimum yielddecrease, respectively. However, Pomar variety had minimum yield under stress and non-stress conditions. Results of principalcomponent analysis (PCA) also indicated that SNPI and YI were the best indices to select tolerant varieties. Biplot, confirmed that Nuts variety and Master were the most tolerant varieties, while Uroflor and Gabor were the most susceptible ones.

فایل مقاله : [دریافت (243.4 kB)] ‏341 دریافت تاكنون
صاحب امتیاز:
دانشگاه شهرکرد
مدیر مسئول:
دکتر مجید اولیا
سردبیر:
دکتر بهروز شیران
مدیر داخلی:
دکتر محمد رفیعی الحسینی